VUCA’NIN PANZEHİRİ; VUCA PRIME

VUCA DÜNYASININ PANZEHİRİ VUCA PRIME

VUCA PRİME, VUCA’nın her bir bileşeniyle başa çıkmamızı sağlayacak karşı-bileşenleri ifade eder; VUCA gibi İngilizce dört kelimenin ilk harflerinin bir araya gelmesi ile yaratılmış bir kısaltmadır.

Volatility (Değişkenlik) ile başa çıkmak için

  • Vision (Vizyon)

Uncertainty (Belirsizlik) ile başa çıkmak için

  • Understanding (Anlayış)

Complexity (Karmaşıklık) ile başa çıkmak için

  • Clarity (Berraklık)

Ambiguity (Muğlaklık) ile başa çıkmak için

  • Agility (Çeviklik)

Şimdi bu kavramlara kısaca bir göz atalım.

Vision (Vizyon): Volatility (Değişkenlik) karşısında insanların kaybolmadan yönlerini bulabilecekleri bir pusulaya ihtiyaçları vardır. Burada ortaya konan «vizyonun işlevi» bugüne kadar uygulanan stratejik planlama süreçlerindeki «vizyonun işlevi»nden farklıdır.  Çünki klasik stratejik planlama süreçlerinde detaylı ÇEVRE ve SWOT analizleri yapılarak uzun vadeli planlar ortaya konur ve çok major bir etki olmazssa bu planlara sıkı sıkıya bağlı kalınır. Oysa yeni düzende çevre şartlarındaki hızlı değişim ve belirsizlikler, planların esnek ve sürekli yenileneblir olmasını zorunlu kılmaktadır.

Aslında VUCA dünyasında organizasyonlar için bir vizyon belirlemenin önemi daha da artmıştır.  «Looking Backward From The Future (Gelecekten Bugüne Bakma)» şeklinde oluşan yeni VUCA PRIME planlama paradigmasına göre başarılı liderler; Forecasters (Geleceği Tahmin Edenler) değil Backcasters (bugünü tahmin edenler) olmalıdır. Liderler; net, ulaşılabilir, iddialı, inandırıcı-paylaşılan bir gelecek vizyonu ortaya konmasını sağlamalı ancak buraya varacak yol, plan ve yöntemler konusunda esnek olmalıdır.

Understanding (Anlayış): Uncertainty (Belirsizlik) karşısında Liderler öncelikle içinde bulundukları durumu iyice anlamalıdır.Bunun için eskiden Tren Geçitlerinde bulunan uyarı levhalarında olduğu gibi; «Dur, Bak, Dinle, Geç» şeklinde bir refleks oluşturmalıdırlar.«Hızlı» olmanın «Acele Etmek» olmadığı iyice anlaşılmalıdır ki belirsizlik durumlarında «Panik» yerine «Soğukkanlılık» ile doğrukararlar verilsin ve uygulansın.

VUCA dünyasında Liderler, «anlama» sürecini sadece kendi sorumluluk alanlarında ve kendi takımlarında değil daha geniş bir yelpazede, her kademede yer alan diğer fonksiyon ve departman çalışanlarını da kapsayacak şekilde uygulamalıdır. VUCA dünyasında, gerek kendi takım arkadaşları, gerekse komşu takım liderleri ve her kademedeki tüm organizasyon çalışanları ile iletişim, paylaşım ve işbirliği her zamankinden daha önemli olmuştur. Anlamanın ilk koşulu dinlemek, karşındakine güvendiğini hissettirmek ve karşındakine güven vermektir. Bu anlamda Pozitif Organizasyonel Davranış ve İletişim Becerileri önem kazanmaktadır.

Clarity (Berraklık): Complexity (Karmaşıklık) karşısında Liderler, bu kaotik ve karmaşık ortamda gerek yürüttükleri proseslerde (işlerinde) gerekse takım içi ve dışı ilişkilerinde berrak, net ve yalın olma yönünde adımlar atmalıdır. VUCA PRIME’da «Berraklık (Clarity)» kavramı «Kesinlik (Certainty)» kavramından tamamiyle farklıdır. «Berraklık (Clarity)», gereksiz, faydasız, işe yaramaz, katma değeri olmayan fazlalıkların bir anlamda «Parazitlerin» ayıklanmasıdır.

VUCA PRİME açısından berraklığın diğer boyutu da Liderlerin kararlarında, iletişimlerinde, verdikleri mesajlarda açık, net ve anlaşılabilir olmalarıdır. Bu anlamda da VUCA dünyasında Liderlerin İletişim Becerilerinde «usta» olmaları gerekir.

Diğer yandan takımına güven vermek, örnek olmak ve net olarak algılanabilmek açısından Liderlerin, Clear (Berrak) bir kişiliğe sahip olmaları gerekir ki, bu da «Kişisel Bütünlük» kavramını çok önemli bir hale getirmektedir.

Agility (Çeviklik): Ambiguity (Muğlaklık) karşısında çevik olmanın ilk koşulu esnekliktir. Belirlenmiş plan ve aksiyonların uygulanmasında katı olunmamalı, sürekli bir izlemeyle, gereken zamanda ve yerde gereken revizyonlar anında yapılmalıdır.Bunun için de teorik ve kavramsal olmaktan çok gerçekçi olmak gerekir. Ne olacağına gerçek dünya ve gerçek olaylar karar verecek ve karşılığında ne yapılması gerektiğini de onlar gösterecektir.

Alınan bir kararın veya başlanılan bir uygulamanın doğru olması tabii ki önemlidir. Ancak alınan kararın bir süre sonra yanlışlığının ortaya çıkması (ki VUCA dünyasında bu başımıza sıkça gelebilir) ya da, kararımız doğru olmuş olsa bile, yarı yolda ortaya çıkan «sürpriz» olgular neticesinde plan başarılı olamıyorsa; gecikmeden farketmek, hatalardan çabucak öğrenmek ve hızla yeni bir planı hayata geçirmek önemlidir.

Daha önce, “Right At First Time” yani “İlk Seferde Doğrusunu Yap” şeklindeki paradigma, VUCA dünyasında “Try Hard, Fail Fast & Learn Well” yani “Çok Uğraş, Çabuk Başarısız Ol ve İyi Öğren” şeklinde yenilenmektedir.

Bunun gereği olarak, olayları sürekli izlemek, ortaya çıkabilecek olumsuzlukları anında fark edip gerekli kararları hızla alabilmek ve bunu gerekirse süreklilik haline getirmek gibi VUCA dünyası için zorunlu aktiviteler ise Liderlerin tek başlarına başarabilecekleri olgular değildir. Bu nedenle, VUCA dünyasında Takım Çalışmasını ön planda tutan, hızlı, pratik, etkin ve paylaşımcı yöntemlerin yanısıra «Delegasyon» kavramı çok ön plana çıkmaktadır. Bu ise çoğunun sandığının aksine «ver kurtul» tarzı basit bir uygulama değildir, belirli sistem ve yaklaşımlar gerektirir.

VUCA dünyasında Liderlerin ve takımlarının çevik ve esnek olabilmesinin önemli bir koşulu da sadece kendi işinin gerektirdiği bigi ve becerilere değil farklı bilgi ve becerilere de sahip olmaktır. Bu, «Multi-Skill (Çoklu Beceri Sahibi)» olma durumu, bir yandan farklı birimler arasında iletişim ve işbirliğini olanaklı kılacak, karar alma süreçlerinde liderlerin bakış açılarını genişletecek ve en önemlisi ortaya çıkan anlık işgücü ihtiyaçlarında çevik çözümler sağlayacaktir.

Buraya kadar VUCA PRİME, bileşenlerini (Vision/Vizyon, Understanding/Anlayış, Clarity/Berraklık, Agility(Çeviklik) gördük. Bunlar hakkkında önemli bir konuyu vurgulamamız gerekir; VUCA PRİME bileşenleri, birer ARAÇ veya YÖNTEM olmaktan çok birer YAKLAŞIMDIR. Gerek Bob Johansen gerekse bu konuda çalışan diğer araştırmacılar biribirinden farklı bazı yeni Liderlik Becerileri ortaya koymakla beraber halen bilinen ve kullanılan pek çok ARAÇ veya YÖNTEM’in geçerliliğini de vurgulamakta ancak bunların yeni paradigma olan VUCA PRİME yaklaşımıyla ele alınmasını önermektedirler.

Bob Johansen, «Get There Easily» kitabının notlar bölümünde şöyle diyor; «Bizim IFTF’de geliştirdiğimiz araçlar ilk değildir. Kuşkusuz halen benzer amaca hizmet eden diğer araçlar da mevcuttur ve geçerlidir. Örneğin; Edward Deming’in Toplam Kalite Araçları, Shewart’ın PDCA Döngüsü, Kolb’un Öğrenme Eğrisi, Peter Senge’nin Öğrenen Organizasyonları gibi…Bizim yaklaşımlarımız (VUCA PRIME) kesinlikle bu araçlara uyarlanarak kullanılabilir» Bu dönemde nispeten yeni bir araç olarak “Agile Coaching” kavramı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir